Czym są kody 2D GS1?

Kody 2D GS1 to kolejny krok w rozwoju automatycznej identyfikacji produktów. W porównaniu do tradycyjnych kodów mogą przechowywać więcej informacji na mniejszej powierzchni, co czyni je idealnymi tam, gdzie przestrzeń jest ograniczona. Są również bardziej odporne na uszkodzenia i bardziej niezawodne w trudnych warunkach. 

W tym artykule przedstawiamy:  

• podstawowe informacje o kodach kreskowych, 
• różnice między kodami jednowymiarowymi a kodami dwuwymiarowymi, 
• historię kodów 2D, 
• branże, w których sprawdzą się kody 2D, 
• korzyści, jakie przynoszą kody dwuwymiarowe, 
• najczęściej używane rodzaje kodów 2D. 

Wprowadzenie do kodów kreskowych 

Kod kreskowy to zbiór informacji w postaci cyfr oraz liter, które są zawarte w znaku graficznym. W zależności od rodzaju kodu składa się on z różnych elementów. Rozróżniamy kody 1D (jednowymiarowe), a także kody 2D (dwuwymiarowe). 

Jednowymiarowe kody kreskowe, znane również jako kody liniowe, to graficzne przedstawienia danych, które mogą być odczytywane przez skanery. Składają się z pionowych pasków o różnej szerokości i odstępach. Przykładem takiego kodu jest EAN, który jest powszechnie stosowany w handlu detalicznym do identyfikacji produktów. 

Kody dwuwymiarowe są złożone z małych kwadracików. Są bardziej zaawansowane i mogą przechowywać znacznie więcej informacji na mniejszej powierzchni. Dzięki temu są one idealne do zastosowań, gdzie przestrzeń jest ograniczona, a ilość danych do przechowania jest duża. Kody dwuwymiarowe są również bardziej odporne na uszkodzenia, co czyni je bardziej niezawodnymi w trudnych warunkach. 

Jaka jest różnica między jednowymiarowym kodem kreskowym a kodem 2D? 

Kody dwuwymiarowe GS1 znacząco różnią się od swoich starszych, jednowymiarowych kuzynów. Kody 1D, takie jak nieśmiertelny EAN, nadal są najpopularniejszym sposobem znakowania i identyfikacji produktów. Mają jednak dość spore ograniczenia.  

EAN jest bowiem jedynie graficznym odwzorowaniem numeru GTIN. Oznacza to, że nie ma w nim zapisanych informacji o:  

• Dacie ważności produktu  
• Partii produkcyjnej  
• Kraju pochodzenia  

Właśnie tutaj swoją przewagę zaznaczają nowsze i bardziej zaawansowane kody dwuwymiarowe zgodne ze standardami GS1. Zostały one tak opracowane, aby można było w nich umieszczać więcej informacji. Przykładowo kody GS1 DataMatrix są w stanie przetwarzać 3116 cyfr lub 2335 znaków alfanumerycznych.  

Z kolei zwykły kod EAN, skanowany w detalu, pozwala zakodować maksymalnie 13 cyfr. To ogromna różnica, którą da się wyrazić jeszcze inaczej. Sama symbolika kodów 2D GS1 posiada algorytm wykrywania i korekcji błędów do 30% uszkodzeń.  

Dzięki mnogości możliwości ich nanoszenia takie kody mogą być wykorzystywane w wielu różnych branżach. Powód jest prosty: są one zwyczajnie trwalsze i bardziej odporne na działanie substancji żrących i oleistych bądź smarów.

Nowoczesne znakowanie produktów — ewolucja kodów 2D

Nie od razu jednak Rzym zbudowano, kody kreskowe przeszły długą drogę ewolucji. Na początku próbowano utworzyć kod piętrowy, po czym prace zostały zwrócone w kierunku kodów matrycowych. Dwuwymiarowy kod kreskowy, znany jako kod QR, został stworzony jako ulepszona wersja tradycyjnego kodu kreskowego w celu zwiększenie pojemności danych i efektywności skanowania. Mogły one pomieścić więcej informacji, zajmując jednocześnie mniejszą powierzchnię. 

W rozwoju tej technologii pomagają wymogi prawne. Koronnym przykładem wykorzystania kodów kreskowych GS1 DataMatrix jest ochrona zdrowia. Kody te są umieszczane na wyrobach medycznych czy lekach wydawanych na receptę. 

Co więcej, wykorzystywanie kodów 2D wpływa też na zaangażowanie konsumenta, np. w kodzie QR może znaleźć informacje dotyczące składu konkretnych produktów. 

Jak zeskanować kod QR? 

Wystarczy jedynie zeskanować go smartfonem, aby dowiedzieć się wszystkiego o produkcie. Znajdziemy tu informacje o zawartych w nim alergenach, przepisach kulinarnych, instrukcji obsługi czy nawet aktualnych promocjach. 

Można to zrobić za pomocą: 

• aparatu w smartfonie, 

• Specjalnej aplikacji, 

• skanerów kodów QR, które zawierają niektóre aplikacje na smartfony, np. WhatsApp. 

Wspólnym celem GS1 oraz przedstawicielami branży detalicznej jest przejście z kodów jednowymiarowych na nowocześniejsze kody 2D. Głównym założeniem jest możliwość skanowania starych i nowych kodów kreskowych przez skanery już w 2027 roku. Nie oznacza to jednak, że poczciwy EAN odejdzie wtedy na emeryturę. Kody jednowymiarowe będą działać tak długo, jak będą potrzebne. 

Gdzie można zastosować kody 2D GS1?  

Kody 2D GS1 można wykorzystać w następujących segmentach:  

• Produkcja  
• Przemysł lotniczy  
• Medycyna  
• Handel 
• Logistyka  
• Urzędy miejskie  
• Telefonia komórkowa  
• Ewidencja środków trwałych  

Kody 2D GS1 – korzyści kodów dwuwymiarowych  

• Identyfikowalność — potwierdzenie autentyczności produktu i pochodzenia składników. Znacząco wpływa to na zaufanie klientów;  
• Bezpieczeństwo — kody umożliwiają walkę z podróbkami i zabezpieczenie przed sprzedażą wadliwych produktów;  
• Zrównoważony rozwój — walka z marnowaniem żywności;  
• Zaangażowanie konsumentów — możliwość interakcji z konsumentem;  
• Ulepszone opakowania — pozytywny wpływ na doświadczenia klienta;  

Warto zauważyć, że w każdym przypadku najbardziej korzysta konsument. Widać to zwłaszcza w obszarze związanym z identyfikowalnością. Nie dość, że Klient może szybko uzyskać wszystkie niezbędne informacje o produkcie, to jest on chroniony przed otrzymaniem wadliwego wyrobu. Sporym beneficjentem jest też gospodarka magazynowa, która może sprawniej zarządzać zapasami.  

Najczęściej spotykane kody 2D 

Kody QR ze standardami GS1 

Kod QR (ang. QR code) to jeden z najpopularniejszych rodzajów kodów dwuwymiarowych. Został zaprojektowany, aby zapewnić szybki i łatwy dostęp do informacji, np. za pomocą smartfonów i innych urządzeń mobilnych. Jednym z kodów QR jest kod QR GS1, który posiada specjalne znaki kontrolne, np. FNC1 (Function Code One). Ten znak sygnalizuje, że powinien być on interpretowany zgodnie z normami GS1. 

GS1 Digital Link 

GS1 Digital Link to nowoczesny standard, który umożliwia połączenie kodów kreskowych z informacjami dostępnymi w sieci. Dzięki temu standardowi, kody kreskowe mogą przechowywać nie tylko podstawowe dane o produkcie, ale także linki do dodatkowych informacji, takich jak opisy, ceny, dostępność czy recenzje. 

GS1 DataMatrix 

Kody DataMatrix (GS1 Digital Link URL) mogą zawierać linki do zasobów cyfrowych, takich jak strony produktowe czy materiały edukacyjne. Można je umieszczać bezpośrednio na produktach, komponentach lub częściach, często za pomocą grawerowania laserowego. Dzięki temu są trwałe i odporne na trudne warunki, co sprawia, że idealnie nadają się do zastosowań przemysłowych, nawet w obecności smarów czy substancji chemicznych. 

Więcej o rodzinie kodów 2D znajdziesz w artykule: Kody 2D: nowość w znakowaniu produktów  – Akademia Cyfryzacji GS1 Polska.