Główne standardy GS1 do gromadzenia danych 

Oznaczyłeś już swój produkt, lokalizację albo jednostkę logistyczną? Teraz czas na kolejny krok – gromadzenie danych. Jakie są główne standardy GS1 do gromadzenia danych i jak działają w praktyce? Dowiedz się z artykułu.  

Dlaczego gromadzenie danych jest tak ważne? 

Zanim zaczniesz zbierać dane, musisz wiedzieć, czego one dotyczą – do tego służy identyfikacja. W artykule o standardach GS1 do identyfikacji opisaliśmy, których standardów użyć, aby przypisać unikalne numery do produktów, lokalizacji czy opakowań zbiorczych. 

Sama identyfikacja to dopiero początek. Dane muszą być jeszcze zbierane tam, gdzie wykonujesz operacje, np.: 

• w trakcie produkcji,  
• w magazynie,  
• przy kompletowaniu zamówień 
• w sklepie. 

Dlatego potrzebujesz rozwiązań, które automatycznie zbierają dane – szybko, dokładnie i w sposób zrozumiały także dla Twoich partnerów. Do tego właśnie służą standardy GS1 do zapisu danych. Dzięki nim dane automatycznie trafią do systemów, bez ręcznego przepisywania, a Ty będziesz mieć nad nimi większą kontrolę. 

Jakie są standardy GS1 do gromadzenia danych? 

Kody kreskowe  

Kody kreskowe to graficzna forma zapisu identyfikatorów GS1. Umożliwiają oznaczanie produktów, jednostek logistycznych, lokalizacji, środków trwałych i zwrotnych, dokumentów, kontenerów, ładunków i usług. Do ich odczytania używamy czytników (skanerów) i kolektorów. 

EAN/UPC 

Kody EAN-8 i EAN-13 (oraz ich amerykańskie odpowiedniki UPC-E i UPC-A) służą do skanowania produktów w punkcie sprzedaży detalicznej (POS). 
Powstają na podstawie numerów GTIN i pozwalają w jednoznaczny sposób zidentyfikować produkt przy kasie. 

Kody EAN są szybkie w odczycie, proste w użyciu i powszechnie stosowane w handlu detalicznym. Najczęściej spotkasz: 

EAN-13	To najczęściej używany kod kreskowy w handlu detalicznym. Występuje na produktach, które mają określoną masę, objętość lub pojemność. Kod ten powstaje na podstawie numeru GTIN-13.
EAN-8	Umieszczany na bardzo małych opakowaniach, gdzie nie zmieści się standardowy EAN-13 (np. na batonikach, gumach do żucia). Powstaje na podstawie numeru GTIN-8.

ITF-14 

Kod kreskowy stosowany do oznaczania produktów niedetalicznych, czyli takich, które nie trafiają bezpośrednio do sklepowej kasy. Używa się go najczęściej na opakowaniach zbiorczych – np. pudłach, które zawierają wiele sztuk produktu.  

ITF-14 powstaje na podstawie numeru GTIN-14 i służy wyłącznie do kodowania tego numeru. Możesz go drukować bezpośrednio na tekturze falistej – bez utraty czytelności przy skanowaniu. Dzięki temu dobrze sprawdza się w logistyce czy magazynowaniu. 

GS1-128 

To kod, który pozwala przekazać znacznie więcej informacji niż inne symbole. Możesz w nim zakodować wszystkie identyfikatory GS1, a także dane biznesowe, takie jak: numer partii, data ważności, numer seryjny, masa, liczba sztuk czy numer zamówienia klienta. 

Kod GS1-128 jest obowiązkowym elementem etykiety logistycznej GS1. Stosowany głównie w logistyce i transporcie – do oznaczania palet, kontenerów i zasobów zwrotnych. Nie do użytku w punktach sprzedaży (POS). 

Kody 2D od GS1 

Kody dwuwymiarowe (2D) zajmują niewiele miejsca, a pozwalają przekazać dużo więcej informacji niż klasyczne liniowe kody kreskowe. 

GS1 DataMatrix 

Jest to dwuwymiarowy nośnik danych, który można wygrawerować bezpośrednio na produkcie. Jest trwały i nie ściera się łatwo – nawet w trudnych warunkach przemysłowych, np. w obecności smarów czy chemikaliów. Stosuje się go m.in. do oznaczania pojedynczych części, urządzeń, narzędzi i leków. Poza identyfikatorem produktu (numerem GTIN) można zapisać w nim np. numer partii produkcyjnej, datę ważności czy numer seryjny. 

Kod QR z GS1 Digital Link  

Dzięki standardowi GS1 Digital Link można w kodzie QR zakodować nie tylko identyfikator produktu (GTIN), ale też dodać adres URL prowadzący do cyfrowych informacji – instrukcji, certyfikatów, szczegółów produktu lub cyfrowych paszportów. Łączy potrzeby sieci handlowych, takie jak rejestracja sprzedaży i lepsze zarządzanie datami, oraz zaspokaja potrzeby konsumentów dotyczące dodatkowych treści o produkcie, nawet jeśli tylko mają smartfona. 

EPC/RFID  

EPC (Elektroniczny Kod Produktu) to unikalny numer. Służy on do identyfikacji konkretnego przedmiotu w łańcuchu dostaw. 

Numer EPC jest zapisany w znaczniku RFID. Jest to mały nośnik danych, który umożliwia bezkontaktowy odczyt informacji na odległość, za pomocą fal radiowych. W przeciwieństwie do kodów kreskowych znacznika RFID nie trzeba skanować z bliska ani pod odpowiednim kątem. Działa nawet wtedy, gdy produkt jest w zamkniętym opakowaniu, np. w kartonie czy na palecie. 

Dzięki EPC/RFID można szybko i bezbłędnie śledzić towary w magazynie, podczas transportu czy w sklepie. Ta technologia pozwala także odczytać wiele znaczników jednocześnie. To sprawia, że procesy logistyczne są dużo szybsze. 

Czym są Identyfikatory Zastosowania GS1 (IZ)? 

Identyfikatory Zastosowania GS1, potocznie mówi się o nich „izety” (z ang. Application Identifiers), to 2, 3 lub 4 cyfry, które identyfikują znaczenie zakodowanych po nich danych, np. w kodzie GS1-128 lub kodach 2D.  

Same cyfry – np. 230324 – mogą nic nie znaczyć, dopóki nie wiadomo, co opisują. Czy to data? Numer partii? Liczba sztuk? Właśnie tu potrzebne są IZ-y, które działają jak etykieta z podpisem. 
Na przykład: 

• (01) to GTIN – czyli numer produktu 
• (10) to numer partii 
• (17) to data ważności 
• (21) to numer seryjny 

Zapis może wyglądać np. tak: 
(01)05901234567890(17)230324(10)ABC123 

Dzięki IZ-om każde urządzenie skanujące „wie”, co oznaczają poszczególne liczby – i niezależnie od tego, w jakim kraju i w jakim systemie działasz, dane będą zinterpretowane poprawnie. 

Jak wybrać odpowiedni sposób gromadzenia danych? 

Nie każdy nośnik informacji będzie pasował do każdego procesu. Wszystko zależy od tego, co chcesz zakodować, kto będzie odczytywał dane i w jakim miejscu łańcucha dostaw produkt będzie skanowany. 

Na początek warto zadać sobie kilka pytań: 

• Czy dane będą skanowane w sklepie? 
• Czy partner handlowy wymaga dodatkowych informacji, np. daty ważności? 
• Czy produkt jest duży? Czy jest mały? 
• Czy zależy Ci na zaangażowaniu konsumentów? 
• Czy procesy magazynowe są zautomatyzowane? 

Podsumowanie 

GS1 oferuje różne sposoby zapisu danych: liniowe kody kreskowe, kody 2D oraz technologię EPC/RFID. Każdy z tych standardów ma swoje zalety. Wybór jednego z nich zależy od tego, czego potrzebuje Twoja firma, jakie masz produkty i czego wymagają Twoi partnerzy.