Najczęściej zadawane pytania o kody kreskowe 

Gdy wkraczasz do świata handlu – czy to stacjonarnego, czy internetowego – szybko zderzasz się z nazwami, które mogą przyprawić o zawrót głowy. GTIN, EAN, prefiks 590… Co one znaczą? Do czego służą? Na te i inne pytania o kody kreskowe odpowiemy w tym artykule.  

Czym jest kod kreskowy?  

Kod kreskowy to graficzne przedstawienie cyfr zapisanych pod nim. Dzięki skanerowi można go szybko odczytać, co ułatwia identyfikację produktu oraz sprawne zarządzanie jego sprzedażą. 

W kodzie kreskowym zapisany jest numer GTIN (Global Trade Item Number), czyli Globalny Numer Jednostki Handlowej. Przedstawiony jest w formie graficznej – najczęściej jako kod EAN (European Article Number) lub jego amerykański odpowiednik UPC (Universal Product Code). 

Jaka jest różnica między GTIN a kodem EAN?  

GTIN to numer, który służy do identyfikacji jednostek handlowych, czyli produktów i usług, które są wyceniane, zamawiane lub fakturowane na całym świecie. EAN natomiast to format kodów kreskowych GS1, w którym zaszyfrowany jest numer GTIN.   

Czyli najprościej:  

• GTIN = cyfry  
• EAN = kreski 

Numer GTIN można przedstawić za pomocą różnych kodów kreskowych (np. kodów EAN) oraz kodów 2D, czyli dwuwymiarowych. 

Jakie mamy rodzaje kodów? 

Kody dzielimy na jednowymiarowe (1D) i dwuwymiarowe (2D). Te pierwsze sprawdzają się przy kasie podczas zakupów, ale mieszczą niewiele informacji. Te drugie zawierają więcej danych i można wykorzystać je na różne sposoby. 

Wśród najczęściej stosowanych kodów jednowymiarowych (1D) wyróżniamy: 

• EAN/UPC – do skanowania przy kasie w sklepie, 
• ITF-14 – najczęściej stosowany na opakowaniach zbiorczych i nie jest skanowany w handlu detalicznym, 
• GS1-128 – używany głównie w logistyce, jest obowiązkowym elementem etykiety logistycznej GS1.   

Wśród kodów dwuwymiarowych (2D) znajdziemy m.in.: 

• GS1 DataMatrix – stosowany m.in. do oznaczania leków, wyrobów medycznych, 
• QR z GS1 Digital Link – może mieć zakodowany nie tylko GTIN, ale też adres URL. 

Więcej o rodzajach kodów przeczytasz tutaj: Główne standardy GS1 do gromadzenia danych – Akademia Cyfryzacji GS1 Polska. 

Kiedy kody 2D zastąpią kody kreskowe? 

Kody kreskowe są powszechnie używane w handlu i w najbliższym czasie nie znikną. Jednak kod QR z GS1 Digital Link poza numerem GTIN pozwala zapisać np.: numer partii, numer seryjny, datę ważności. Kody te mogą być zeskanowane za pomocą smartfonów i prowadzić do strony z dodatkowymi informacjami o produkcie.   

Kod QR od GS1 stopniowo pojawia się w różnych branżach, m.in. spożywczej, drogeryjnej, DIY (Do It Yourself), odzieżowej, obuwniczej, sportowej, meblarskiej, niespożywczej czy rolniczej. Dzięki dużej ilości informacji, którą przechowuje, może być użyty:  

• w sprzedaży,  
• w logistyce,  
• do śledzenia łańcucha dostaw,  
• do komunikacji z konsumentem. 

Branża retail w Polsce przyśpiesza wdrażanie kodów 2D – Akademia Cyfryzacji GS1 Polska 

Co oznacza prefiks 590? Mit a rzeczywistość  

Wiele osób uważa, że początek numeru GTIN „590” oznacza, że produkt został wyprodukowany w Polsce. Czy to rzeczywiście prawda? 

Nie. Pierwsze trzy cyfry, np. 590, to prefiks krajowej organizacji GS1. Wskazuje on państwo, w którym firma zarejestrowała się i otrzymała prawo do nadawania kodów kreskowych. Nie oznacza to jednak, że produkt został wyprodukowany w Polsce ani że powstał z polskich surowców. 

Jak krok po kroku uzyskać kod kreskowy? 

Żeby nadać numery GTIN swoim produktom, trzeba zarejestrować się w Systemie GS1. Proces ten jest w pełni cyfrowy i trwa zazwyczaj do 3 dni roboczych od momentu złożenia wniosku: 

1. Wejdź na portal MojeGS1 i wypełnij: Wniosek o przyznanie prawa do korzystania z prefiksu GS1 firmy.  

2. Opłać wniosek. 

3. Poczekaj na aktywację konta. 

4. Po aktywacji nadaj numery GTIN swoim produktom i pobierz certyfikat uczestnictwa w Systemie GS1.  

Ile kodów kreskowych potrzebuję?  

Każda różnica widoczna dla konsumenta wymaga nowego numeru GTIN. 

 By nie popełnić błędu, kieruj się zasadą: 

• nowy kod dla produktów, które różnią się rozmiarem lub wagą (np. jogurt naturalny 150 g i jogurt naturalny 250 g to dwa różne kody); 
• nowy kod dla produktów, które mają różne smaki lub kolory (np. jogurt naturalny 150 g i jogurt truskawkowy 150 g); 
• nowy kod dla produktów w opakowaniu zbiorczym (jeśli sprzedajesz produkt pojedynczo oraz w zgrzewkach, np. 6-pack, zgrzewka musi mieć własny numer GTIN). 

Dlaczego potrzebuję numeru GTIN na platformach sprzedażowych? 

Numer GTIN jest wymagany, ponieważ: 

• umożliwia jednoznaczną identyfikację produktu, 
• zapobiega dublowaniu ofert, 
• porządkuje dane produktowe (nazwy, zdjęcia, parametry), 
• ułatwia porównywanie ofert, wprowadzanie produktów i automatyczne aktualizacje. 

Dzięki niemu można sprawnie zarządzać danymi na wielu platformach jednocześnie. Bez poprawnego GTIN sprzedaż online bywa utrudniona albo wręcz niemożliwa. 

Czy mogę kupić kody gdzie indziej?  

Nie. GS1 jest jedyną organizacją, która oficjalnie przydziela numery GTIN z przypisanym do nich prefiksem firmy. 

W internecie są serwisy, które oferują generowanie kodów kreskowych. Lepiej z nich nie korzystać! 

Gdy kupujesz kod poza Systemem GS1, Twoja firma nie pojawi się w bazie danych GS1. Nie będzie właścicielem prefiksu, więc nie będzie brana pod uwagę przez podmioty działające w e-commerce. Ponadto ryzykujesz, że inna firma otrzymała ten sam numer. To może prowadzić do paraliżu sprzedaży i problemów prawnych. 

Jakie są najczęstsze błędy podczas tworzenia kodu kreskowego?  

Gdy tworzysz kody, zwróć uwagę na ich kolorystykę i wielkość. Wiążą się z nimi 3 najczęstsze błędy: 

• Zbyt mały rozmiar kodu na opakowaniu produktu 

Minimalny rozmiar kodu EAN-13 to 29,83 mm x 20,73 mm. Wyjątkowo (np. bardzo małe produkty) można stosować kody EAN-8 (trzeba złożyć nowy wniosek o jego przydzielenie). 

• Zła kolorystyka 

Skanery najlepiej czytają czarne kreski na białym tle. Czerwone kreski są dla skanera niewidzialne. 

• Zbyt mała powierzchnia „cichej strefy” 

Pusta przestrzeń po bokach kodu jest niezbędna, by skaner widział, gdzie kod się zaczyna i kończy. 

Podsumowanie 

Kody kreskowe to podstawa sprawnej sprzedaży już od ponad 50 lat. Dla firm są narzędziem, które porządkuje informacje i procesy. Jeśli chcesz rozwijać sprzedaż i pozyskiwać nowych partnerów handlowych, zadbaj o prawidłowe, indywidualne oznaczenie swoich produktów zgodnie z globalnym standardem GS1.